Jan (gr. Ἰωάννης od hebr. rdzenia יחב – łaska) – imię męskie pochodzenia biblijnego. Po hebrajsku oznacza "Bóg (Jahwe) jest łaskaw". Imię to nosił jeden z apostołów. Zostało przejęte najpierw do greki, a potem do łaciny. Rozpowszechniło się we wszystkich krajach chrześcijańskich.
W polskich dokumentach zapisywano najpierw to imię w postaci Ioannes, Iohannes (1012-18), później także Jan (1161), Jon (1302), Johan (1320), Jen (1366), Johans (1385) oraz Joan (forma kresowa, 1432). Największą popularność zyskała forma Jan, od czasów średniowiecza będąca jednym z najczęściej nadawanych imion. W 2004 r. imię Jan nosiło 689 212 osób w Polsce (1. miejsce wśród imion męskich pod względem popularności; jedynie dwa imiona żeńskie: Anna i Maria były liczniej nadawane).[1]
Przekształcenia i zdrobnienia: Hanko, Hanus, Jach, Janczy, Janek, Janik, Janisław, Janko, Janosik, Jasiek, Jaszko, Jaś, Jaśko, Jasio , Jasiu
Jan imieniny obchodzi 10 stycznia, 12 stycznia, 15 stycznia, 17 stycznia, 19 stycznia, 23 stycznia, 27 stycznia, 31 stycznia, 2 lutego, 4 lutego, 5 lutego, 8 lutego, 20 lutego, 24 lutego, 3 marca, 5 marca, 8 marca, 11 marca, 17 marca, 19 marca, 24 marca, 27 marca, 30 marca, 3 kwietnia, 7 kwietnia, 13 kwietnia, 27 kwietnia, 6 maja, 7 maja, 10 maja, 12 maja, 13 maja, 15 maja, 18 maja, 19 maja, 21 maja, 22 maja, 23 maja, 24 maja, 27 maja, 30 maja, 3 czerwca, 11 czerwca, 12 czerwca, 16 czerwca, 20 czerwca, 22 czerwca, 24 czerwca, 26 czerwca, 27 czerwca, 30 czerwca, 8 lipca, 11 lipca, 21 lipca, 23 lipca, 31 lipca, 4 sierpnia, 8 sierpnia, 9 sierpnia, 13 sierpnia, 18 sierpnia, 19 sierpnia, 20 sierpnia, 29 sierpnia, 30 sierpnia, 31 sierpnia, 2 września, 3 września, 9 września, 11 września, 13 września, 14 września, 16 września, 20 września, 23 września, 27 września, 28 września, 1 października, 9 października, 10 października, 19 października, 23 października, 24 października, 1 listopada, 8 listopada, 11 listopada, 12 listopada, 13 listopada, 17 listopada, 24 listopada, 26 listopada, 1 grudnia, 4 grudnia, 5 grudnia, 9 grudnia, 14 grudnia, 15 grudnia, 17 grudnia i 27 grudnia.
edytuj W innych językach
- język angielski – John, Ian, Jack, Hank, Jon, Sean, Evan, Jonny/Johnny/Johnnie;
- język białoruski – Ivan, Ivas', Jan, Janka, Jas';
- język bułgarski – Ivan, Ioan, Jan, Jančo, Janko;
- język czeski – Jan, Ivan, Johan;
- język duński – Jens, Jais, Iben, Iven, Evan, Even;
- język fiński – Jukka, Juhani, Jussi, Janne;
- język francuski – Jean;
- język grecki – Ioannis;
- język hiszpański – Juan;
- język niderlandzki – Johannes, Jan, Joannes, Johan;
- język niemiecki - Hans, Johann
- język irlandzki – Seán;
- język japoński – ヤン Yan;
- język kataloński – Joan;
- język litewski – Jonas, Jasius;
- język łaciński – Joannes, Johannes;
- język łotewski – Jānis;
- język macedoński – Ivan, Jovan, Vančo, Vane;
- język niemiecki – Johannes, Johann, Hannes, Hanns, Hans, Heinz, Jan, Jens;
- język norweski – Johan, Jens, Jan, Hans, Jo, Evan;
- język portugalski – João;
- język rosyjski – Ivan, Jan;
- język rumuński – Ioan, Ion, Ian, Iane, Ivan;
- język serbsko-chorwacki – Ivan, Jovan;
- język słowacki – Ján, Ivan, Janko;
- język słoweński – Ivan, Jan, Janez, Janko, Jovan;
- język sycylijski – Giuvanni;
- język szwedzki – Johannes, Johan, Jöns, Jan, John, Hans, Ivan;
- język ukraiński – Ivan, Jan;
- język węgierski – János, Iván;
- język włoski – Giovanni, Gian, Gianni, Giovannini.
Imię to ma również kilka tradycyjnych zestawień z drugimi imionami:
- Jan Chrzciciel, pochodzącą od św. Jana Chrzciciela, rzadziej Jan Baptysta (ang. John Baptist, fr. Jean-Baptiste, wł. Giovanni Battista, Giambattista, hiszp. Juan Bautista, niem. Johann Baptist),
- Jan Chryzostom,
- Jan Gwalbert,
- Jan Kanty,
- Jan Nepomucen.
W języku włoskim imię to występujące jako pierwsze jest często łączone z drugim imieniem, np. Giovanni Lorenzo = Gianlorenzo (Jan Wawrzyniec), Giovanni Carlo = Giancarlo (Jan Karol).
- Czego Jaś się nie nauczy, tego Jan nie będzie umiał
- Chrzest Jana w deszczowej wodzie trzyma zbiory na przeszkodzie
- Jutro święty Janek, puśćmy na wodę wianek
- Jaka na Jana od Krzyża pogoda się głosi, taką, jak starzy mówią, Nowy Rok przynosi
- Na Święty Jan, jagód pełen dzban
edytuj Znane osoby noszące imię Jan
edytuj Cesarze bizantyjscy
edytuj Władcy francuscy
edytuj Władcy hiszpańscy
edytuj Władcy skandynawscy
edytuj Władcy brytyjscy
edytuj Książęta Lichtensteinu
edytuj Pozostali władcy
- Jan I, święty, papież 523-526
- Jan II, papież 533-535
- Jan III, papież 561-574
- Jan IV
- Jan V
- Jan VI
- Jan VII
- Jan VIII
- Jan IX
- Jan X, papież 914-928
- Jan XI
- Jan XII (ok. 937-964), papież od 955
- Jan XIII
- Jan XIV
- Jan XV
- Jan XVI, antypapież
- Jan XVII
- Jan XVIII
- Jan XIX
- Jan XXI
- Jan XXII (ok. 1245-1334), papież od 1316
- Jan XXIII (1881-1963), papież od 1958
- Jan Paweł I (1912-1978), papież do 1978
- Jan Paweł II (1920-2005), papież od 1978 do 2005
edytuj Patriarchowie Konstantynopola
edytuj Święci i błogosławieni
edytuj Biskupi polscy
- Jan I von Sachsen-Lauenburg – biskup kamieński
- Jan Gerbicz (ok. 1240-1297), biskup poznański
- Jan Muskata (ok. 1250-1320), biskup krakowski
- Jan Grot (ok. 1290-1347), biskup krakowski
- Jan z Miśni (?-1355), biskup warmiński
- Jan z Rzeszowa (1345/46-1436), arcybiskup lwowski
- Jan Stryprock (?-1373), biskup warmiński
- Jan Doliwa (?-1374), biskup poznański
- Jan Radlica (?-1392), biskup krakowski
- Jan Biskupiec (1377-1452), biskup chełmski
- Jan Lutek z Brzezia (ok. 1405-1471), biskup krakowski
- Jan z Rzeszowa (ok. 1411-1488), biskup krakowski
- Jan Wątróbka ze Strzelec (?-1493), arcybiskup lwowski
- Jan Dantyszek (1485-1548), biskup chełmiński
- Jan Tyrawa (1948- ), biskup bydgoski
edytuj Pozostałe osoby
Przypisy
|